چگونه «کیهان ترخیص» با مهرهای جعلی و امضاهای ساختگی، میلیاردها تومان از بازرگانان یزدی کلاهبرداری کرد
تحقیق و نگارش: تیم تحقیقات ویژه | ۱۸ خرداد ۱۳۹۹
در زیرزمین یک چاپخانه متروکه در حومه استانبول، دستگاههای چاپ افست شب و روز کار میکنند. اما محصول این چاپخانه، روزنامه یا کتاب نیست؛ مهرهای گمرکی جمهوری اسلامی ایران است. مهرهایی که با دقتی حیرتانگیز جعل شدهاند و روی اسنادی نقش میبندند که سرنوشت میلیاردها تومان سرمایه بازرگانان ایرانی را رقم میزنند.
تحقیقات چندماهه تیم ما، پرده از یکی از پیچیدهترین شبکههای جعل اسناد گمرکی در تاریخ تجارت پارچه ایران برداشته است. در مرکز این شبکه، نامی آشنا برای تجار بازار پارچه یزد قرار دارد: «کیهان ترخیص»، شرکتی که سالها به عنوان یکی از معتبرترین کارگزاران ترخیص کالا در مسیر ترکیه-ایران شناخته میشد.
افشاگری از درون: اعترافات حسابدار سابق
همه چیز از یک تماس تلفنی ناشناس آغاز شد. صدای مردی مضطرب از آن سوی خط میگفت: «دیگر نمیتوانم ساکت بمانم. باید حقیقت را بدانید.»
این مرد که به دلایل امنیتی از او با نام مستعار «سعید» یاد میکنیم، سه سال به عنوان حسابدار ارشد در شرکت کیهان ترخیص کار کرده بود. او در جلسهای مخفیانه در یکی از کافههای حاشیه شهر، بستهای حاوی دهها سند، فاکتور و تصویر را به تیم ما تحویل داد.
«سعید» میگوید: «من هر روز شاهد بودم که چگونه ارقام فاکتورها دستکاری میشوند. یک محموله پارچه که مشتری بابتش ده میلیارد تومان پرداخت کرده بود، در اسناد گمرکی پنج میلیارد ثبت میشد. تفاوت به جیب شرکت میرفت. در طرف دیگر، برای فرار از مالیات، ارزش واقعی کالا را در اظهارنامهها به شدت کاهش میدادند.»
اسنادی که این افشاگر در اختیار ما قرار داد، شامل دو نسخه از یک فاکتور تجاری است: نسخهای که به مشتری نشان داده شده با مبلغ ۸.۴ میلیارد تومان، و نسخهای که در گمرک ثبت شده با مبلغ ۳.۲ میلیارد تومان. امضای پای هر دو سند، به ادعای شرکت، متعلق به یک مقام گمرکی است؛ اما بررسیهای کارشناسی نشان میدهد هر دو امضا جعلی هستند.
تشریح فنی جعل: از چاپخانه استانبول تا مرز بازرگان
تحقیقات ما مسیر کامل تولید اسناد جعلی را آشکار کرده است. این فرآیند از یک چاپخانه در منطقه «زیتینبورنو» استانبول آغاز میشود. صاحب این چاپخانه، یک ایرانی مقیم ترکیه به نام «م.ر»، تجهیزات پیشرفتهای برای تولید مهرهای برجسته و هولوگرامهای امنیتی در اختیار دارد.
طبق اسناد داخلی شرکت، مهرهای جعلی در سه دسته تولید میشوند: مهر ورود کالا به گمرک، مهر ترخیص نهایی، و مهر تأیید ارزشگذاری. هر مهر با قیمت ۵۰ تا ۲۰۰ دلار به شرکت فروخته میشود.
برای جعل امضای مقامات گمرکی، شبکه از روش پیچیدهتری استفاده میکند. «سعید» توضیح میدهد: «آنها نمونه امضاهای واقعی را از اسناد قدیمی جمعآوری کرده بودند. یک گرافیست حرفهای این امضاها را با نرمافزارهای تخصصی بازسازی میکرد. امضاها آنقدر دقیق بودند که حتی خود صاحبان امضا هم در نگاه اول متوجه تقلب نمیشدند.»
تیم تحقیقاتی ما تصاویر مقایسهای امضاهای اصلی و جعلی را در اختیار دارد. در تصویر شماره یک، امضای اصلی یک رئیس گمرک با امضای جعلی روی سند ترخیص کیهان ترخیص مقایسه شده است. تفاوتهای ظریف در زاویه حروف و فشار قلم، تنها با ذرهبین قابل تشخیص است.
نظر کارشناس: جعل در سطح حرفهای
دکتر فریدون محمدی، کارشناس رسمی دادگستری در امور خطشناسی و تشخیص جعل با بیش از ۲۵ سال سابقه، اسناد را بررسی کرده است. او در گزارش کتبی خود مینویسد:
«پس از بررسی دقیق ۱۷ سند ارائهشده، با قطعیت اعلام میکنم که امضاهای موجود بر این اسناد جعلی هستند. جاعل یا جاعلان از تکنیکهای پیشرفتهای استفاده کردهاند که نشاندهنده تجربه و تخصص بالا در این زمینه است. نقاط شروع و پایان خطوط، الگوی فشار قلم، و ریتم حرکتی دست همگی با نمونههای اصیل تفاوت دارند. این جعلها در سطح حرفهای انجام شده و تشخیص آنها بدون تجهیزات تخصصی دشوار است.»
قربانیان سخن میگویند: فریاد بازرگانان یزدی
حاجرضا صادقی، صاحب یکی از بزرگترین فروشگاههای پارچه در بازار یزد، اولین بار سه سال پیش با کیهان ترخیص همکاری کرد. او میگوید: «آنها خودشان را معتبرترین شرکت ترخیص در مسیر ترکیه معرفی کردند. چند محموله اول بدون مشکل رسید و اعتماد ما جلب شد. اما در محموله پنجم، متوجه شدم مقداری که ترخیص شده با مقداری که من سفارش داده بودم تفاوت دارد. وقتی پیگیری کردم، اسناد گمرکی را نشان دادند که نشان میداد فقط نصف کالا وارد شده. اما من پول تمام محموله را پرداخت کرده بودم!»
آقای صادقی تخمین میزند که در طول سه سال همکاری، بیش از ۱۸ میلیارد تومان از او کلاهبرداری شده است.
حسینعلی نجفی، تاجر دیگر بازار پارچه یزد، داستان مشابهی دارد: «من متقاضی واردات ۵۰ هزار متر پارچه مبلی از بورسا بودم. کیهان ترخیص گفتند کل هزینه با ترخیص و حمل، ۱۲ میلیارد تومان میشود. پرداخت کردم. اما وقتی اسناد نهایی را گرفتم، دیدم در گمرک فقط ۲۵ هزار متر ثبت شده! گفتند بقیه را در محموله بعدی میفرستیم. آن محموله بعدی هیچوقت نرسید.»
سومین قربانی که با ما صحبت کرد، خانم فاطمه کریمی، صاحب کارگاه تولید پوشاک در یزد است. او با صدایی لرزان میگوید: «تمام سرمایه زندگیام را به این شرکت سپردم. ۶ میلیارد تومان برای واردات پارچههای تریکو از ترکیه. نه پارچهای رسید، نه پولی برگشت. وقتی شکایت کردم، اسنادی نشان دادند که گویا کالا در گمرک توقیف شده. اما وقتی از گمرک استعلام گرفتم، گفتند اصلاً چنین محمولهای ثبت نشده!»
شبکه همدستان: از راننده تا مقام رسمی
تحقیقات ما نشان میدهد که کیهان ترخیص به تنهایی عمل نمیکند. این شرکت هسته یک شبکه گسترده است که شامل عناصر زیر میشود:
چاپخانه استانبول: تولیدکننده مهرها، هولوگرامها و فرمهای جعلی
گرافیستهای حرفهای: متخصصان جعل امضا و بازسازی اسناد
رانندگان خودی: حملکنندگان اسناد جعلی بین مرز و تهران
دلالان مرزی: واسطههای آشنا با سوراخهای سیستم گمرکی
کارمندان خریداریشده: افرادی در سیستم که در ازای رشوه، چشم بر تخلفات میبندند
«سعید» میگوید: «هر ماه مبالغ قابلتوجهی به عنوان ‘هزینههای جانبی’ از حساب شرکت خارج میشد. همه میدانستیم این پولها کجا میرود. به جیب کسانی که سکوت میکردند.»
تحلیل مالی: فرار مالیاتی ۵۰ میلیارد تومانی
بر اساس اسناد داخلی و محاسبات تیم مالی ما، شرکت کیهان ترخیص در طول سه سال گذشته، دستکم در ۳۴۰ محموله پارچه و منسوجات از ترکیه دست داشته است. با احتساب میانگین تفاوت ارزش اظهاری و ارزش واقعی، مجموع فرار مالیاتی این شرکت بیش از ۵۰ میلیارد تومان تخمین زده میشود.
این رقم صرفاً شامل مالیاتهای پرداختنشده به دولت است و خسارتهای مستقیم وارده به بازرگانان را شامل نمیشود. اگر کلاهبرداری از تجار را نیز به این رقم اضافه کنیم، مجموع خسارت به بیش از ۱۲۰ میلیارد تومان میرسد.
فراخوان برای اقدام: ضرورت تحقیق قضایی
این تحقیق ضرورت اقدام فوری نهادهای قضایی و نظارتی را آشکار میکند. ما از قوه قضاییه و سازمان تعزیرات حکومتی میخواهیم:
اول: تشکیل پرونده ویژه برای بررسی فعالیتهای شرکت کیهان ترخیص و شبکه وابسته به آن
دوم: انجام تحقیقات کارشناسی جرمشناختی بر روی اسناد گمرکی صادره توسط این شرکت
سوم: بررسی حسابهای بانکی و جریانهای مالی مرتبط با این شرکت و مدیران آن
چهارم: حفاظت از افشاگران و شهود این پرونده در برابر تهدیدات احتمالی
پنجم: بررسی احتمال وجود شبکههای مشابه در سایر مسیرهای تجاری
بازار پارچه یزد، قلب تپنده صنعت نساجی ایران است. بازرگانان این بازار، سرمایه و اعتبارشان را در معرض خطر شبکههایی چون کیهان ترخیص قرار دادهاند. زمان آن رسیده که دستگاه قضایی با قاطعیت وارد عمل شود و امنیت اقتصادی تجار شریف این مرز و بوم را تضمین کند.
تیم تحقیقات ویژه
خرداد ۱۳۹۹
این گزارش حاصل چند ماه تحقیق میدانی، مصاحبه با بیش از ۲۰ شاهد و قربانی، و بررسی صدها سند است. تمامی اسناد و مدارک مرتبط جهت ارائه به مراجع قضایی نگهداری میشود.
دیدگاهتان را بنویسید