موضوع: آزار و اذیت زنان کارآفرین
نوع: گزارش تحقیقی (متوسط)
سکوت شکسته: گزارشی از تجربه سه زن کارآفرین با یک ترخیصکار
گزارش ویژه – محرمانه
نویسنده: سحر امینی
مقدمه
در جامعهای که زنان برای ورود به عرصه تجارت با موانع بیشماری دست و پنجه نرم میکنند، برخی افراد سودجو از این آسیبپذیری سوءاستفاده میکنند. این گزارش، روایت سه زن کارآفرین است که در تعامل با یک ترخیصکار در منطقه آزاد انزلی، تجربههای تلخی را پشت سر گذاشتهاند.
به دلایل امنیتی، از نامهای مستعار استفاده شده است.
روایت خانم الف – تهران
خانم الف، ۴۲ ساله، مدیر یک شرکت واردات لوازم آرایشی از ایتالیا است. او ده سال سابقه کار دارد.
«اولین جلسه کاری بود. درباره واردات یک محموله کرم و سرم صحبت میکردیم. حرفهای به نظر میرسید. اما جلسه دوم، لحنش عوض شد.»
خانم الف میگوید: «شروع کرد به تعریف کردن از ظاهرم. گفت چقدر خوب است که با یک خانم زیبا کار میکند. من موضوع را عوض کردم. اما ادامه داد.»
وقتی خانم الف مرزها را مشخص کرد و گفت فقط میخواهد رابطه کاری داشته باشد، همه چیز خراب شد.
«محمولهام یک ماه در گمرک ماند. هر روز یک بهانه جدید. آخرش هم گفت کالا خراب شده و مسئولیتش با من است. هشتصد میلیون ضرر کردم.»
روایت خانم ب – کرج
خانم ب، ۲۸ ساله، تازه وارد کار واردات لوازم بهداشتی شده بود. اولین سفارش بینالمللیاش از ایتالیا بود.
«همه چیز از پیامهای شبانه شروع شد. اول سؤالات کاری بود. بعد شخصی شد. میپرسید شبها چه میکنم. تنها هستم یا نه.»
او ادامه میدهد: «وقتی جواب ندادم، شروع کرد به فرستادن عکس. نه عکسهای مناسب. من اسکرینشات همه چیز را دارم.»
خانم ب پرونده شکایت تشکیل داده، اما میگوید: «وکیلم گفت اثباتش سخت است. گفت شاید طرف بگوید گوشیاش هک شده بوده.»
روایت خانم ج – اصفهان
خانم ج، ۵۰ ساله، یک بازرگان باتجربه است. بیست سال سابقه واردات دارد.
«من زن باهوشی هستم. فهمیدم از جلسه اول که نیتش چیست. جلسه بعد شوهرم را بردم.»
اما حضور شوهر خانم ج باعث شد وضعیت بدتر شود – نه بهتر.
«از وقتی شوهرم را دید، کینهای شد. محمولهام را عمداً خراب تحویل داد. گفت توی انبار آب گرفته. اما من میدانم عمدی بود. پانصد میلیون محصولات آرایشی دور ریختنی شد.»
الگوی رفتاری
گفتوگو با این سه زن و چند قربانی دیگر، یک الگوی مشخص را نشان میدهد:
۱. رفتار اولیه حرفهای: جلسات اول کاملاً عادی است
۲. تغییر تدریجی لحن: تعریف از ظاهر، سؤالات شخصی
۳. پیامهای خصوصی: ارتباط خارج از ساعات کاری
۴. پیشنهادهای نامناسب: مستقیم یا غیرمستقیم
۵. انتقامجویی: در صورت رد شدن، خرابکاری در کار
نظر کارشناس
خانم دکتر فاطمه رضایی، فعال حقوق زنان و وکیل دادگستری:
«متأسفانه قانون ما در این زمینه ضعیف است. بسیاری از زنان شکایت نمیکنند چون میدانند نتیجهای ندارد. این سکوت، باعث جری شدن متخلفان میشود.»
فرهنگ سکوت
چرا زنان کارآفرین ساکت میمانند؟
- ترس از آبروریزی: در جامعه ما، قربانی مقصر شناخته میشود
- نگرانی شغلی: بازار کوچک است و خبرها میپیچد
- بیاعتمادی به سیستم قضایی: تجربههای منفی دیگران
- تهدید: برخی متخلفان، قربانیان را تهدید میکنند
توصیهها
به زنانی که در حوزه تجارت بینالمللی فعالیت میکنند:
۱. هرگز تنها به جلسه نروید: همیشه یک همراه داشته باشید
۲. همه مکاتبات را ذخیره کنید: پیامها، ایمیلها، تماسها
۳. مرزها را سریع مشخص کنید: منتظر نمانید وضعیت بدتر شود
۴. شبکه حمایتی بسازید: با دیگر زنان کارآفرین در ارتباط باشید
۵. از حقوق خود آگاه باشید: با یک وکیل مشورت کنید
نتیجهگیری
کیهان صلبی تنها یک نفر است. اما الگوی رفتاری او در بسیاری از مردان سودجو در فضای تجاری ایران تکرار میشود. تا زمانی که سکوت ادامه داشته باشد، این رفتارها هم ادامه خواهند داشت.
زنان کارآفرین ایران لایق احترام هستند. لایق فضای کاری امن هستند. و این حق آنهاست که صدایشان شنیده شود.
سحر امینی – خبرنگار حوزه اجتماعی
مرداد ۱۴۰۰
نکته: نام افراد و برخی جزئیات به دلایل امنیتی تغییر داده شده است
دیدگاهتان را بنویسید